10 đặc sản Nghệ An hấp dẫn mua về làm quà
Mảnh đất Nghệ An với vẻ đẹp hoang sơ được thiên nhiên ban tặng, ẩm thực đặc sản Nghệ An cũng độc đáo và mang nét đặc trưng riêng. 10 đặc sản Nghệ An dưới đây gợi ý cho du khách tham khảo những giá trị văn hóa ẩm thực đặc sản, cũng như có thể mua về làm quà khi 1 lần đến với miền đất sứ Nghệ.
1. Nhút Thanh Chương
Nhắc đến món ngon xứ Nghệ không thể không nhắc tới món nhút Thanh Chương. Món ăn dân dã này đã trở thành “thương hiệu” mà bất cứ du khách nào đến đây cũng muốn được một lần thưởng thức.
Nhút là cách gọi quen thuộc của người miền Trung, là quả mít muối mặn ăn với cơm cũng giống như món dưa muối của người miền Bắc.
Ở xứ Nghệ có nhiều nơi làm nhút, nhưng nơi làm nhút phổ biến và ngon hơn cả là ở huyện Thanh Chương bởi nơi đây nổi tiếng trồng được giống mít ngon của tỉnh Nghệ An. Thường thì mỗi năm chỉ có một mùa mít, nên nhút được muối dùng để ăn quanh năm, tùy từng mùa mà chế biến những món ăn khác nhau. Vật liệu để làm nhút gồm có mít xanh và muối trắng. Mít xanh, loại ương ương càng ngon. Mít đang ở trên cây, người ta hái xuống, gọt sạch vỏ ngoài, rửa cho hết nhựa rồi bỏ vào nong hoặc nia, dùng dao băm hoặc thái thành từng sợi. Sau đó cho muối trộn đều rồi bỏ vào cối giã sơ qua, dùng tay vò cho mềm ra. Cuối cùng bỏ vào vại sành khoả đều trên bề mặt, bỏ vỉ vào dằn đá cho nén xuống, đổ nước muối loãng vào cho ngập vỉ, đậy nắp che bụi, ủ khoảng 5-6 ngày. Hàng ngày trong bữa cơm, một bát nhút và nước mắm làm nước chấm là đủ. Ngoài ra nhút còn được chế biến thành món canh hoặc xào.
Nhút ăn giòn giòn, mặn của muối, cay xè của ớt, và dậy mùi thơm của mít, thanh ngọt của mía đường…”quyện” một vị ngon rất đặc biệt.
2. Măng loi Tân Kỳ
Măng loi mọc nhiều trên núi cao ở các xã Tiên Kỳ, Đồng Văn, Tân Hợp (Tân Kỳ). Sở dĩ có tên là măng loi vì loại măng này được mọc trên đỉnh núi Pù Loi (Tân Kỳ). Măng mọc thành từng cụm dày, phát triển rất nhanh, cứ trồi lên khỏi mặt đất rồi đâm tua tủa.
Ngọn măng nhỏ, nhọn, lá nhỏ, vỏ bóng. Măng loi được chế biến thành nhiều món ngon, thưởng thức một lần là nhớ mãi, như món món măng loi om xương, măng loi xào, măng loi luộc, Ngoài các món ăn quen thuộc, măng loi còn được người dân huyện miền núi Tân Kỳ chế biến thành các món độc đáo và hấp dẫn như món măng loi nướng trên than củi, măng loi lam cùng cá suối trong ống nứa, măng loi hầm cá, hay măng loi ngâm chua cay... Tất cả đều nổi bật ở vị giòn, thơm của măng loi hòa cùng dư vị của các món ăn kèm.
3. Bánh đa Đô Lương
Không giống như bánh đa các vùng miền khác, bánh đa nơi đây mang bản sắc riêng, rất nhiều vừng đen nên ăn rất thơm, bùi và bổ dưỡng. Chưa hết, chiếc bánh còn có vị cay nồng của tỏi và tiêu, gia vị đậm đà khó quên. Ai đã một lần thưởng thức thứ bánh đặc sản này hẳn phải tấm tắc mãi không thôi.
Bánh đa Đô Lương là thứ dân dã, dễ ăn, rất tiện cho nhu cầu lai rai cùng bạn bè. Bởi đơn giản, chiếc bánh vừa rẻ lại vừa có vị bùi. Vừng đen trong bánh còn có công dụng chống lão hóa rất tốt.
Bên cạnh đó, bánh đa được xem là món “được lòng” cả nam lẫn nữ. Nói như vậy bởi, nếu là nhóm bạn gái, có thể ngồi “buôn dưa lê” với bánh đa, chè xanh mát dịu. Cả 2 món này kết hợp thì cực tốt cho da mà lại dễ ăn.
4. Mực nhảy Cửa Lò - Diễn Châu
“Mực nháy” có nơi còn gọi là mực nhảy, tên gọi này dùng để chỉ những con mực được ngư dân vừa bắt lên khỏi nước biển còn nguyên độ tươi và được đưa vào chế biến và thưởng thức ngay tại chỗ khi còn tươi nguyên. Đây là một món đặc sản của Nghệ An.
Thông thường nhiều người vẫn quen gọi là mực nhảy nhưng tên gọi chính xác là “mực nháy” vì con mực mới bắt lên còn sống, mình trong suốt, làn da lúc nào cũng nhấp nháy những đốm lân tinh. Hai cách gọi trên tuy diễn tả những trạng thái khác nhau của con mực nhưng đều nói lên mức độ tươi ngon của con mực.“Mực nháy” có nhiều cách chế biến. Có cách đơn giản là dùng ngay tại chỗ, câu mực được con nào nướng luôn con ấy trên tán đèn măng sông. Con mực tươi rói nướng lên vừa thơm vừa giòn vừa ngọt, chấm với tương ớt cùng muối tiêu pha chanh rất ngon. Mực hấp là món nhanh, ngon và hấp dẫn.
Ăn loại mực này thực khách sẽ cảm nhận được độ tươi ngọt, thịt mực vừa giòn vừa dai nên người ăn có cảm giác sảng khoái, ăn no nê mà không ngán.
5. Bánh mướt Diễn Châu
Bánh mướt Diễn Châu ngon nổi tiếng như bánh cuốn Thanh Trì (Hà Nội)...loại bánh giống bánh cuốn miền Bắc, được làm từ bột gạo, lòng lợn và nước hầm xương. Người dân vùng đất Diễn Châu vẫn thường nói bánh mướt phải có hành tăm, nếu không có hành tăm thì có thể dùng hành tím thay nhưng với người dân nơi đây bánh mướt phải có hành tăm mới gọi là bánh mướt.
Bánh mướt dễ ăn, chỉ cần ăn kèm một chén nước mắm vắt chanh với ớt tươi xắt lát cũng đã thấy ngon miệng. Nếu dùng bánh mướt để đãi khách thì có thể dùng kèm với thịt lợn nướng, bò nướng lụi, chả nem rán, bò lá lốt mỡ chài rất ngon. Đặc biệt hơn, bánh mướt ăn với bò hấp thố, bò nhúng dấm… cuốn bánh tráng, kèm rau xà lách và đủ loại rau thơm hấp dẫn.
Tham khảo 9 điểm du lịch Nghệ An hấp dẫn
6. Cam Vinh
Đặc sản nổi tiếng không còn xa lạ với bất kỳ ai, dưới bàn tay nâng niu chăm sóc của người con Xứ Nghệ, nơi đây dù có khô cằn, nắng gió nhưng những trái cam Vinh nơi này vẫn toát lên được hương vị đặc trưng mà các vùng đất khác không thể so sánh được.
Đặc trưng nổi bật của những trái cam Vinh đó là hương thơm nồng, vị thanh mát, tuy không bắt mắt, hấp dẫn nhưng những khách hàng dù khó tính nhất nếu đã thưởng thức cam Vinh một lần thì chắc chắn sẽ không bao giờ có thể nhầm lẫn với bất kỳ trái cam nào khác được.
7. Chè Gay Anh Sơn
Chè Gay là giống chè bản địa phân bố khắp vùng đồi núi huyện miền núi Anh Sơn, Tân Kỳ, Thanh Chương. Lá chè Gay dày bản hơn các giống chè công nghiệp, lá bánh tẻ có màu xanh sáng rất dòn khi ta vò có tiếng kêu tanh tách, lá mọc so le khoảng cánh giữa các lá thưa, mép lá có răng cưa dày sâu hơn các giống chè khác, ít búp, búp nhỏ.
“Gay”, chính xác hơn “Chợ Gay” vốn là một địa danh cổ, thuộc hai xã Cao Sơn và Lĩnh Sơn, huyện Anh Sơn ngày nay. Nơi đây có địa hình đồi núi, có độ dốc vừa phải, chất đất tốt, rất phù hợp để trồng chè. Cây chè Gay đã được tiêu thụ ở nhiều tỉnh, thành như: Vinh, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Hà Nội và sang nước bạn Lào. Tiếng chè Gay Anh Sơn đã lan tỏa ra nhiều vùng với hương vị thơm dịu, khoan khoái.
8. Tương Nam Đàn
Tuy không phải là cao lương mỹ vị nhưng từ bao đời nay, tương Nam Đàn vẫn được biết đến là thương hiệu mang nét đặc trưng riêng của xứ Nghệ. Những hạt đậu tương loại nhỏ, chỉ được trồng vào mùa xuân trên đất bãi dọc sông Lam bóc ra phơi được nắng, nước dòng sông Lam múc lên đúng lúc con nước đang ròng, tinh khiết…, tất cả làm nên những chai tương Nam Đàn sóng sánh màu cánh gián, với 3 tầng đều nhau: mốc tương, nước tương và cái tương.
Tương Nam Đàn dùng để làm nước chấm các loại thịt luộc, dùng để kho cá, chấm rau, chấm đậu, ăn với cơm hàng ngày. Hoặc dùng làm nước chan. Vào mùa hè dùng nước tương chấm với ngọn khoai lang luộc, rau muống luộc, cà luộc ăn với cơm, vừa mát, vừa đậm đà hương vị đồng quê.Với chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao, mẫu mã đa dạng, Tương Nam Đàn là đặc sản làm quà không thể thiếu mỗi khi du khách về thăm quê hương Nam Đàn.
9. Cá mát sông Giăng
Sông Giăng trải dài hơn 100 km, bao quanh vườn quốc gia Pù Mát, Con Cuông, Nghệ An. Sông Giăng còn là nơi sinh sôi, nảy nở của loài cá mát. Chúng thường sống thành bầy đàn trong các khe đá. Thịt cá mát có hương vị thơm ngon, béo, ít sương. Được biết, loài cá này còn có tác dụng lợi sữa, tốt cho tim mạch và thích hợp với cả người già lẫn người béo phì.
Cá mát sông Giăng nhỏ con, chỉ bằng hai ba ngón tay người lớn. Con to nhất cũng chỉ nặng từ 0,5 - 0,8kg. Tháng 8 Âm lịch hàng năm là mùa của cá mát. Cá Mát có thể kho, rán nướng, nấu canh chua... Cá mát là lựa chọn hàng đầu của những du khách ghé thăm sông giăng và khám phá vườn quốc Pù Mát. Chỉ cần ăn một lần, thực khách sẽ nhớ mãi không quên hương vị thơm ngon của loại cá này.
10. Giò Bê Nam Nghĩa
Giò Bê Nam Nghĩa (Nam Đàn )vẫn được làm thủ công theo phương pháp truyền thống từ nhiều năm nay. Khác với giò lụa truyền thống như giò lợn, giò bò xay nhuyễn, giò Bê được làm từ nguyên liệu chính là thịt Bê nguyên tảng.
Thịt Bê được chọn phải là phần nạc thăn hoặc thịt ba chỉ nguyên khối, tùy theo khối lượng giò mà sử dụng những miếng thịt to, nhỏ khác nhau. Thịt không quá dày, mềm mỏng và phải đặc biệt tươi ngon để qua quá trình chế biến chon lọc tạo ra những cuộn Giò thơm ngon mang hương vị đặc trưng của quê hương Nam Đàn. Ai đã từng ăn một lần sẽ nhớ mãi cảm giác thơm, ngon, mềm, rất vừa miệng của món ăn này.
